Cülus Nedir, Cülus Bahşişi Neye Denir?

Osmanlı dönemine ait bir çok  terim bulunmaktadır ve bunların çoğu Arapça kökenlidir. Her terimin ifade ettiği anlam farklıdır. Osmanlı döneminde yapılan şeyler günümüzden çok farklıdır. Padişahlık dönemi olduğundan birbirinden farklı terimler kullanılmıştır. Farklı bölümlere ayrılan askerler, farklı ünvan isimleri şimdikiyle asla benzer değildir. Bu kelimelerden bir tanesi de cülus kelimesidir. Cülus Arapça’da oturmak anlamına gelir. Türk sözlüğünde ise tahta çıkma anlamına gelmektedir.

culüs töreni (1)

Osmanlı döneminde padişah tahta çıkarken Saadet Kapısı denilen yani Topkapı Sarayı’nın bir kapısında yapılan törene cülus denir.  Bir padişah vefat eder ve bir başka padişah tahta çıkar. Bu sırada yapılan bu törenle padişah olduğu gösterilmiş olur. İlk olarak kapıda tahta çıkartılır. Bu sırada askerler ve devlet adamları etrafta bulunurlar. Tahta oturan padişahın elleri öpülür. Dua edilir. Ve her görevden asker, adamlar farklı mevkilerden insanlar gelip, ellerini ve eteklerin öperler. Bazısı edep icabı eteğini öpmezler. Bu sırada sultanlar balkondan töreni izlerler. Hutbe okunur. Tahta çıkan her padişahın; “Kullarımın bahşiş ve terakkileri makbulümdür, derhal verilsin” suretinde bir belgeyi onaylaması gerekir. Osmanlı tarihinde ilk defa cülus bahşişi, 1389 tarihinde Kosova’da padişah seçilen Yıldırım Bayezid tarafından verilmiştir. Tören ardından kapıkulu askerlerine verilen bir miktar paraya cülus bahşişi denilir. Cülus bahşişini Fatih Sultan Mehmet bir kanun haline getirmiştir.

You may also like...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir