Sadaka taşı

Hadis-i Şeriflerden ve ayetlerden* de anlaşılacağı üzere en makbul yardım gizliden gizliye yapılan yardımdır ve Osmanlılar bu iş için ‘‘sadaka taşı” nı icat etmişlerdir. İslam dininin inceliğini bu sadaka taşlarında görmek mümkündür. Çoğumuz pek bilmeyiz ama bu sadaka taşlarından biri İstanbul’da hala ayaktadır..

Dinimiz hali-vakti yerinde olanların fakirlere yardım yapmalarını emreder ve yardım yaparken de bu yardımların gizlice verilmesini, alanların rencide edilmemesi ısrarla vurgular.

Osmanlı topraklarında yardımların en göze batmayanı ‘‘sadaka taşları’’ kullanılarak yapılırdı. Bu taşlar bir buçuk-iki metre yüksekliğinde mermerden olurdu. Üst kısımlarının ortasına çanağa benzer bir oyuk açılır, sadaka verenler parayı buraya bırakırlardı. İki metrelik taşların yanında, tepesine rahatça ulaşılabilmesi için birkaç basamak konurdu.

İhtiyacı olmasına rağmen dilenmekten çekinenler gecenin geç saatlerinde taşın yanına para almaya gelir ama bırakılan meblağın tamamını değil, ihtiyaçları olduğu kadarını alırlardı. 17. yüzyıl İstanbul’unu anlatan bir Fransız gezgin, üzerinde para bulunan bir taşa tam bir hafta boyunca kimsenin gelmediğini yazmıştı.

İstanbul’un dört yerinde sadaka taşı vardı:
Üsküdar’da Gülfem Hatun Camii’nin avlusunda,
Üsküdar Doğancılar’ da,
Karacaahmet’ te ve
Kocamustafapaşa’ daydı.

Bugün bu taşlardan sadece bir tanesi, Doğancılar’ da dikili olanı yarısından fazlası toprağa gömülü vaziyette duruyor.

 

*—Kur`an`da da sadakalar gizli verilmeğe teşvik edilmiştir:

“Eğer sadakaları gizler ve gizlice fakirlere verirseniz; işte bu sizin için daha hayırlıdır.” (el-Bakare , 2/271).

Sadakayı gizli vermenin en mühim faydası, sadakayı verenin riyadan kurtulmasıdır.

Ayrıca, sadaka alanın da şeref ve haysiyeti rencide olmaktan korunmuş olacaktır.

<<<Sağ elinin verdiğini sol el görmesin. Hadis i Şerif

<<<Sadakalar Cenâb-ı Hakk`ın gazabını da söndürür. Hadîste:

“Gizli sadaka, aziz ve celîl olan Allah Teâlâ`nın gazabını teskin eder” buyurulmuştur.

<<<Sadakanın gizli verilmesi efdaldir.

Peygamberimiz:

“Üç şey iyilik hazinelerindendir. Biri de verdiği sadakayı gizlemektir” buyurmuştur.

You may also like...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir